ESG: “Giấy thông hành” đưa Nông sản Việt vào Chuỗi giá trị Xanh toàn cầu

Sáng ngày 11/5/2026, tại Nhà khách Văn phòng Trung ương Đảng, Hội thảo quốc tế “Hành động cho tương lai: ESG trong nông nghiệp bền vững” đã diễn ra với sự phối hợp của Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế (IIEL), AVPN và VIRI. Sự kiện là diễn đàn quan trọng quy tụ các nhà quản lý, quỹ đầu tư và chuyên gia để tìm lời giải cho bài toán phát triển bền vững ngành nông nghiệp.

Hội thảo quốc tế với chủ đề “Hành động cho tương lai: ESG trong nông nghiệp bền vững”

1. ESG là yêu cầu sống còn của thị trường

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Thị Thu Hiền – Chủ tịch Hội đồng quản lý IIEL nhấn mạnh rằng thế giới đang tái định nghĩa lại các giá trị toàn cầu. ESG không còn là lựa chọn mà đã trở thành "giấy thông hành" thiết yếu.

“Nếu không thay đổi, biến đổi khí hậu có thể làm suy giảm 12,5% GDP của Việt Nam. Doanh nghiệp cần hiểu rằng ESG chính là công cụ để quản trị rủi ro và tạo ra giá trị dài hạn, giúp nông sản Việt thâm nhập vào các thị trường khó tính như EU, Mỹ.”

2. Động lực từ Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo

Đính chính lại vai trò then chốt của công nghệ, ông Phạm Hồng Quất – Viện trưởng, Viện Đổi mới Sáng tạo quốc gia, Bộ Khoa học Công nghệ khẳng định:

“Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giữ vai trò then chốt giúp ngành nông nghiệp minh bạch hóa chuỗi cung ứng, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.”

Ông Quất cho rằng việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn là cách để thực thi các cam kết về môi trường một cách chính xác nhất.

3. Xu hướng tài chính hỗn hợp và đầu tư tạo tác động

Bà Naina Subberwal Batra – Tổng Giám đốc AVPN chỉ ra rằng dòng vốn quốc tế đang chuyển dịch mạnh mẽ.

“Các nhà đầu tư đang chuyển từ việc chỉ sàng lọc rủi ro sang đầu tư tạo tác động. Tài chính hỗn hợp (blended finance) sẽ là chìa khóa để hỗ trợ các doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam thực hiện các dự án xanh, miễn là họ chứng minh được tính minh bạch và hiệu quả trong quản trị.”

4. Triển khai ESG đồng bộ trên toàn chuỗi giá trị

Đóng góp góc nhìn về phương thức thực thi hiệu quả, bà Lê Thị Thanh Thảo – Đại diện quốc gia UNIDO tại Việt Nam cho rằng ESG chỉ thực sự thành công khi được triển khai trên toàn bộ chuỗi giá trị thay vì lẻ tẻ.

“Cần mô hình doanh nghiệp dẫn dắt để hỗ trợ nông dân về kỹ thuật và tài chính nhằm chia sẻ chi phí chuyển đổi. ESG phải gắn liền với lợi ích kinh tế cụ thể như giảm chi phí đầu vào và tăng năng suất. Đặc biệt, cần một khung chính sách minh bạch và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để mở rộng quy mô ESG ra toàn ngành.”

5. Tái cơ cấu ngành và vai trò của hệ sinh thái

Về phía cơ quan quản lý, ông Lê Đức Thịnh – Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và PTNT) tập trung vào định hướng chiến lược. Ông cho biết:

“ESG là động lực quan trọng để thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần có một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước – Ngân hàng – Doanh nghiệp để hỗ trợ nông dân chuyển đổi mô hình sản xuất.”

Các nút thắt và giải pháp được thống nhất tại Hội thảo:

• Vượt qua rào cản sản xuất nhỏ lẻ: Cần đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị và các mô hình hợp tác xã kiểu mới để chuẩn hóa vùng nguyên liệu.

• Khơi thông nguồn vốn xanh: Các ngân hàng cần thiết kế gói tín dụng đặc thù với thủ tục đơn giản hóa dành riêng cho các dự án nông nghiệp tuân thủ ESG.

• Hoàn thiện khung pháp lý: Kiến nghị Chính phủ sớm ban hành bộ tiêu chí ESG cụ thể cho ngành nông nghiệp để làm căn cứ cho doanh nghiệp thực hiện và báo cáo.

Kết luận: Hội thảo khẳng định ESG là con đường tất yếu. Việc thực thi ESG không chỉ giúp nông nghiệp Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn bảo đảm vị thế vững chắc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.